zondag 5 januari 2014

In de knoop

Daar kwam hij dan aangekropen met kettingen en touwen. Trots liet hij ze zien. Ik pakte ze aan en constateerde: een warboel.
Moedig begon ik eraan, stuk voor stuk losmaken, de ontknoping nabij, behalve de laatste hielden zich hardnekkig verbonden.
Ik gaf het op en zocht soelaas bij een tak van de wiskunde: de topologie, en daar een blaadje van: de knopentheorie.
De liefhebbers kunnen onderaan dit blogberichtje al wat warm lopen voor deze mooie theorie. Anders lees je maar rustig verder...

In de oudheid was er al sprake van een zeer vervelende knoop: de Gordiaanse.
In Gordion stond bij de tempel voor Zeus een ossenkar waarmee Midas de stad in gekomen was voor hij tot koning gekroond werd.
Deze ossenkar was vastgebonden met een reusachtige knoop. 
De overlevering zei: "Wie deze knoop losmaakt wordt koning van de wereld".
Toen Alexander de 
Grote Gordion veroverde ging hij de beroemde knoop bekijken en hij ruimde het probleem resoluut (met een stevige hak van zijn zwaard) uit de weg zoals we van hem mogen verwachten. 

Voor mij was deze resolute oplossing van Alexander de Grote geen optie, daar ik mijn zoon zijn emoties niet in de knoop wilde leggen.
Spijtig genoeg bood de knopentheorie ook geen soelaas voor dit specifiek probleem.
Dan maar wat boerenverstand en een flinke dosis geduld. En ja hoor, na een poosje(lees twee tassen koffie en veel getier en gevloek verder) kon mijn zoon zich dan eindelijk voorbereiden op zijn koninkrijk(zie foto).




Simon de Kleine

Enkel voor de liefhebbers:
Een knoop is een equivalentieklasse van inbeddingen (continue injecties) van de topologische cirkel in de driedimensionale Euclidische ruimte. Twee inbeddingen zijn equivalent als er een continue vervorming van de Euclidische ruimte bestaat die de ene inbedding in de andere vervormt (en die tijdens de vervorming een inbedding blijft, dus de lus snijdt zichzelf niet):
f:S^1\to\mathbb{R}^3\hbox{ continu en injectief}
g:S^1\to\mathbb{R}^3\hbox{ continu en injectief}
\exists F:\mathbb{R}^3\times[0,1]\to\mathbb{R}^3\hbox{ continu},\
\forall t\in[0,1]:F(.,t)\hbox{ bijectief}
F(.,0)\circ f=F(.,1)\circ gf\approx q\Leftrightarrow
Alle inbeddingen van de cirkel hebben beeldverzamelingen die per definitie topologisch equivalent zijn, want ze zijn allemaal homeomorf met de cirkel zelf. Het interessante topologische object is het knoopcomplement van de beeldverzameling. Krachtens een stelling van Gordon en Luecke zijn twee knopen die topologischequivalente complementen hebben, gelijk of elkaars spiegelbeeld. De studie van knopen kan dus worden herleid tot de studie van driedimensionale variëteiten.
bron: wikipedia


zaterdag 26 januari 2013

Is Bar Leon banaal?

Koude zaterdagmiddag, op zoek naar wiskunde in 'Bar Leon'. Vluchtige blik! Wiskunde overal, maar banaal:

- de prijs van een macchiato die ik zonet besteld heb (€2,00);
- de temperatuur van mijn macchiato (+/- 40°);
- de spiegeling van het lepeltje in mijn kopje;
- het geluid van mijn theelepeltje dat te vatten is in allerlei golven, die weer te   omschrijven zijn in mooie wiskundige formules;
- het licht dat tegen 300000 km/sec tegen mijn tasje botst en het toch niet breekt;

- een affiche van het 'Seef-bier': Een 'geheim' brouwsel dat enkel met de juiste verhouding en samenstellingen een unieke smaak tot ons brengt;
- de plattegrond van 'Bar Leon' met zijn verrassende vormen en verhoudingen;

De muziek in 'Bar Leon' valt ook wel in mijn smaak. Ik moet jullie niet vertellen hoeveel wiskunde er voor nodig is om de muziek die in iemands brein  ontstaat, via allerlei technologie, uiteindelijk het mijne bereikt. 

Toch allemaal wat te banaal. In elk cafeetje op aarde kan je deze wiskunde ontdekken. Dus op zoek naar iets uniek. Iets wiskundig dat alleen hier in 'Bar Leon' te ontdekken valt.

Na een gesprekje met de barman, nog niets gevonden. Dan maar een Seefbier bestellen. Wie weet wat voor wiskundige wetenswaardigheden er los worden gemaakt door al die nieuwe chemische reacties in mijn lichaam.Soms zorgt juist de on-logica voor de meest verrassende wendingen.


een uurtje later .... nog niets gevonden...

Misschien leg ik de lat wel te hoog?
Wat is banaal: 'zo gewoon dat het vervelend is.'
Zo van die taaldefinities daar kan ik als wiskundige weinig mee.
Want wanneer is er iets vervelend?
Als het voor 80% van de mensheid vervelend is?
Is jazz dan ook banaal? Is het lezen van Buber dan ook banaal? Is niet-scheiden dan banaal? Zijn homo's dan banaal?


Ok, ik geef het toe, ik wil er zo gemakkelijk vanaf komen. Als ik kan bewijzen dat banaal eigenlijk banaal is. Dan kom ik er goed vanaf met mijn bovenstaande voorbeelden van wiskunde in Bar Leon.
En hier zal ik het dan ook bij laten!

Ik daag de lezers uit een wiskundige wetenswaardigheid te vinden in Bar Leon die je nergens anders vindt!





dinsdag 15 januari 2013

Chaos is rust....

Ja, daar stà ik soms bij stil. En ik wòrd er ook nog eens stil van.
Sneeuw!

Alles wat daarvoor chaos was, wordt even bedekt.
Rust.
Al is het maar voor even.


En toch is dit wit deken, dat zoveel rust uitstraalt, een toonbeeld van chaos.
Straffer nog, het summum van chaos.
Geen enkele sneeuwvlok lijkt op een ander:


Dan heb ik het niet over de grootte van de sneeuwvlok, want daar kan ik als wiskundige theoretisch over beginnen te zwetsen, dat twee even grote dingen absoluut niet bestaan:
want je kan altijd met een kleinere eenheid meten: meter, decimeter, centimeter, millimeter, micrometer, nanometer,angström, picometer, ferntometer, attometer, zeptometer, yoctometer, ...
en uiteindelijk vind je toch een verschil in grootte.

Maar het is de vorm die van sneeuwvlok tot sneeuwvlok verschilt. Steeds opgebouwd rond de zes symmetrieassen van een vlok.

Toch mooi, hoe zoveel chaos ons rust kan geven.
Misschien toch eens uitleggen aan mijn vrouw.